Nagrody, wyróżnienia, podsumowania to wydarzenia, które kończyły rok 2023. Nie ominęło to również świata słowa pisanego. A zadziało się w literaturze.
Jedna z najważniejszych nagród – Literacka Nagroda Nobla. 5 października 2023 literacki świat poznał nazwisko Jana Fossego, urodzonego w Haugesund, który dostąpił tego wyróżnienia. Szwedzka Akademia nagrodziła go za „nowatorską sztukę i prozę, która daje wyraz temu, co niewypowiedziane”. W 2019 roku Fosse wydał pierwsze tomy „Septologii” – jak mówi sam autor – „to proza powolna”. We wrześniu 2023 ukazały się po polsku pierwsze wydania.
W Londynie 26 listopada 2023 została wręczona Nagroda Bookera. To wyróżnienie otrzymał Paul Lynch – autor powieści „Prophet Song”. Szanowne jury przy wyborze podkreślało, że „już od samego początku powieść wyrywa nas ze stanu samozadowolenia, czyniąc z nas świadków przerażającej sytuacji, w jakiej znalazła się kobieta chcąca chronić swoją rodzinę w pogrążonej w totalitaryzmie Irlandii”. „Prophet song” w polskim przekładzie pojawić się ma jesienią 2024 roku.
Man Booker International Prize otrzymał Georgi Gospodinow za „Schron przeciwczasowy”. To „wspaniała powieść o Europie, o wyjątkowej klinice przeszłości, stworzonej dla osób z Alzheimerem.” Zadaje trudne pytania „co się z nami dzieje, gdy nasze wspomnienia znikają?”
1 października 2023 Nagroda Literacka Nike trafiła do rąk Zyty Rudzkiej za „Ten się śmieje, kto ma zęby”. To prestiżowe wyróżnienie w polskiej literaturze przyznano za „prozę i fikcję tak porywającą, że odpowiada na pytania zadawane realności”.
Paszporty „Polityki” odebrał Grzegorz Piątek, autor książki „Gdynia obiecana. Miasto, modernizm, modernizacja 1920-1939”. Przyznając nagrodę podkreślono, że opowieść o mieście to „przekonująca dekonsktrukcja mitu – miasta z morza i marzeń – oraz całego polskiego międzywojnia”.
Anna Goc za „Głuszę” otrzymała Nagrodę im. Ryszarda Kapuścińskiego. Reportaż literacki przedstawia środowisko ludzi głuchych i niedosłyszących, „jak żyją w naszym kraju, jak bardzo są wyobcowani”.
Angelus – Nagroda Literacka Europy Środkowej. W 2023 roku wyróżniono
Wrocławską Nagrodą Poetycką „Silesius” uhonorowano dwie pozycje: „Lata praktyki” Piotra Sommera i „Halal” Ivana Davydenki – za Debiut Roku.
Nagroda Pulitzera została przyznana Barbarze Kingsolver za powieść „Demon Copperhead” i Hernanowi Diaz za „Zaufanie”.
Nagroda Fandomu Polskiego imienia Janusza A. Zajdla trafiła do rąk Radka Raka, autora książki „Agla. Alef”.
Nagrodę Conrada otrzymała Urszula Honek za „Białe noce”. Wyróżnienie za debiut prozatorski – opowiadanie przedstawiające mieszkańców małej beskidzkiej miejscowości i żyjącej w otoczeniu przyrody.
Nagrodzone pozycje i wyróżnienia ukazują nam – czytelnikom – autorów i ich widzenie świata i rzeczywistości: czy to przez krótkie formy opowiadań, czy w słowach wypływających z głębi duszy, ukazując ulotność chwil zawartą w strofach i świat pokazany w innym wymiarze, przekształcony przez wyobraźnię.
