Jerzy Gnusowski

Zapis rozmowy z Jerzym Gnusowskim, lekarzem ginekologiem, przeprowadzonej w roku 2024 przez Andrzeja Florkowskiego i Pawła Sałackiego. Film w roku 2026 został włączony do zbiorów Miejskiej Biblioteki Publicznej w ramach programu Historia Mówiona Kościana.

Bohater filmu szczegółowo opisuje swoją ścieżkę zawodową. Wspomnienia ukazują ogromne zmiany w polskiej medycynie, w tym przejście od porodów domowych do nowoczesnych standardów szpitalnych oraz ewolucję infrastruktury medycznej. Rozmówca kreśli również obraz dawnego Kościana. Całość stanowi unikalne świadectwo historyczne łączące biografię jednostki z przemianami społecznymi i gospodarczymi regionu.

Jerzy Gnusowski - lekarz specjalista chorób kobiecych, pracujący w SPZOZ w Kościanie od 1964 roku. Był asystentem, zastępcą ordynatora, ordynatorem oddziału położniczo-ginekologicznego, sędzią sądu lekarskiego Wielkopolskiej Izby Lekarskiej. Pracował w Poradniach K w Mochach, Krzywiniu, Czempiniu, Śmiglu i Kościanie. Był kierownikiem Punktu Krwiodawstwa w Kościanie. Wieloletni prezes Zarządu Rejonowego PCK w Kościanie i Kościańskiego Stowarzyszenia Rozwoju i Służby Zdrowia. Prekursor operacji laparoskopowych i endoskopowych oraz badań USG w Kościanie.

Działacz społeczny, radny miejski II kadencji, dwukrotny Mistrz Polski służby zdrowia w grze deblowej w tenisie ziemnym, Mistrz Wielkopolski w grze singlowej, Mistrz Wielkopolski w narciarstwie alpejskim.

Wielokrotnie nagradzany. Otrzymał m.in. Srebrny Krzyż Zasługi, odznakę „Za zasługi dla województwa leszczyńskiego”, odznakę za „Wybitną działalność lekarską dla dobra społeczeństwa kościańskiego”, odznakę „Wzorowy pracownik służby zdrowia”, odznaki Honorowe PCK od IV do I stopnia, odznakę „Zasłużony dla Wielkopolskiej Izby Lekarskiej”. Laureat nagrody „Kościan Dziękuje”.

Link do filmu w serwisie YouTube >

Szczegółowy spis treści rozmowy z Jerzym Gnusowskim, podzielony na bloki tematyczne:

Początki i życie zawodowe
00:00:17 - Pochodzenie, dzieciństwo w okolicach Tarnopola i studia medyczne w Poznaniu.
00:01:14 - Okoliczności przyjazdu do Kościana (rezygnacja z pracy w Koszalinie z powodu braku mieszkania).
00:02:35 - Pierwsze kroki w szpitalu: staż, krótki epizod na chirurgii i przejście na ginekologię pod skrzydła dr. Jana Basińskiego.
00:05:10 - Trudne warunki pracy w latach 60.: 10,5-godzinny etat, praca w soboty i rekordowe 20 dyżurów w pierwszym miesiącu.
00:29:24 - Mentorstwo prof. Zbigniewa Słomki i branie pełnej odpowiedzialności za oddział przed uzyskaniem specjalizacji.
00:32:41 - Realia dawnych dyżurów: chirurdzy i interniści asystujący przy porodach oraz nocne wezwania do szpitala.

Historia kościańskiego położnictwa
00:06:16 - Realia medyczne lat 60.: porody domowe odbierane przez położne i bieda społeczeństwa.
00:07:42 - Przełomowy rok 1963: przebudowa szpitalnej świniarni na nowoczesny oddział położniczy.
00:09:34 - Wzrost liczby porodów w szpitalu i radość z "pierwszego tysiąca" urodzeń.
00:10:31 - Demograficzny szczyt (ok. 2000 porodów rocznie w latach 80.) oraz współczesny spadek do ok. 450.
00:11:19 - Współczesne wyzwania finansowe i kadrowe dla samorządu przy zachowaniu wysokich standardów opieki.
00:13:04 - Zmiana struktury zachorowań: zanik "lawiny zakażeń" i terminalnych zaniedbań u pacjentek.

Życie w dawnym Kościanie
00:14:44 - Szybka integracja z mieszkańcami i anegdota o opłaceniu instalacji pierwszego telefonu stacjonarnego.
00:18:18 - Mieszkania dla lekarzy: pierwszy blok z piecami na węgiel (Metalchem) i przeprowadzka na osiedle przy ul. Waryńskiego.
00:21:23 - Wizualny obraz miasta: transport buraków wozami konnymi do cukrowni, błoto na ulicach i brak nowoczesnych osiedli.
00:25:20 - Uprzemysłowienie Kościana (rozwój Metalchemu) i wzrost liczby mieszkańców.
00:26:01 - Problemy komunikacyjne: pociągi z węglem blokujące przejazd na ul. Gostyńskiej i przejazd trasy Poznań-Leszno przez centrum miasta.
00:27:32 - Budowa obwodnicy Kościana jako pionierska inicjatywa społeczno-polityczna.

Czas wolny, kultura i integracja
00:28:34 - Życie kulturalne: dwa kina (Polonia i Cukrownik), chóry oraz festiwal dudziarzy.
00:34:10 - Integracja środowiska lekarskiego: wspólne kawy i dyskusje vs. dzisiejsza "deatomizacja" życia społecznego.
00:35:15 - Słynne bale Polskiego Czerwonego Krzyża (PCK) w karnawale.
00:36:29 - Pasje doktora: tenis, narty i rodzinne wycieczki samochodem do lasu.
00:38:40 - Historia rodzinna żony i wyprawy Simpsonem na bagażniku nad jezioro do Gryżynki.
00:40:53 - Ośrodek szpitalny w Gryżynce: przebudowa budynków gospodarczych na wczasy dla personelu.
00:43:02 - Gastronomia: restauracje Polonia i Ratuszowa oraz kultowe golonki i kaszanka na kręgielni.

Działalność społeczna i podsumowanie
00:46:00 - Prezesura w PCK: przejęcie funkcji po dr. Henryku Florkowskim i naciski polityczne tamtych lat.
00:48:21 - Sukcesy w PCK: rozwój honorowego krwiodawstwa, współpraca z młodzieżą i delegacje zagraniczne.
00:50:12 - Refleksja na 60-lecie pracy: przyjmowanie porodów u trzech pokoleń (babcia, mama, wnuczka) w jednej rodzinie.
00:51:07 - Kondycja chirurga w wieku 88 lat: gotowość do operacji i asystowanie młodszym kolegom.