Listopadowy wykład Towarzystwa Miłośników Ziemi Kościańskiej poświęcony był gospodarce odpadami komunalnymi w Polsce na przykładzie Związku Międzygminnego „Centrum Zagospodarowania Odpadów Selekt” w Czempiniu. Prelegentem była kierująca zarządem tego związku pani Dorota Lew-Pilarska.
Wykład rozpoczął się od złożenia życzeń imieninowych prezesowi towarzystwa panu Zdzisławowi Witkowskiemu, który był zaskoczony i bardzo wzruszony, mówiąc, iż zdarzyło mu się to po raz pierwszy.
Odpady – każda substancja lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany.
Gospodarka komunalna – dział gospodarki narodowej, której celem jest zaspokojenie bieżących i nieprzerwanych potrzeb dla ludności w drodze świadczenia usług powszechnie dostępnych wynikających z zamieszkania ludności. Jednym z głównych jej zadań jest gospodarka odpadami.
Gospodarka odpadami – szereg procesów związanych ze zbieraniem, przetwarzaniem, nadzorem nad tego typu działaniami. Jest jednym z najpoważniejszych problemów dotyczących współczesnej cywilizacji. Powstawanie odpadów to poważniejszy problem w skali światowej ze względu na rosnącą liczbę ludności, wraz z rozwojem gospodarczym i technicznym. Ze względu na miejsce powstawania odpady dzielimy na odpady przemysłowe i komunalne. Odpady komunalne powstają w gospodarstwach domowych w wyniku bytowania człowieka, a odpady przemysłowe – w wyniku działalności przemysłowej.
Samo gospodarowanie odpadami to według ustawy: zbieranie, transport, przetwarzanie, nadzór, unieszkodliwianie i obrót odpadami, recykling i monitorowanie odpadów.
Podmiotami w gospodarce komunalnej są jednostki samorządu terytorialnego. W Polsce według ustawy o gospodarce komunalnej z dnia 20 grudnia 1996 r. podmiotami są: gminy, powiaty lub województwa.
Niesegregowane (zmieszane) odpady komunalne trafiają na linię przygotowania biofrakcji, gdzie następuje ich rozdział na biofrakcję oraz surowce wtórne: tworzywa sztuczne, metale, papier, szkło.
Rodzaje odpadów komunalnych:
- papier,
- metale, tworzywa sztuczne, odpady opakowaniowe wielomateriałowe,
- szkło,
- bioodpady,
- odpady zielone,
- odpady niebezpieczne,
- przeterminowane leki i chemikalia
Segregacja odpadów odbywa się do pojemników z oznaczonymi kolorami:
- niebieskim – na papier
- zielonym – na szkło
- żółtym – na metale i tworzywa sztuczne
- brązowym – na bioodpady
- czarnym – na odpady zmieszane
Recykling to proces polegający na powtórnym wykorzystaniu odpadów do wytworzenia nowego produktu o takim samym lub podobnym przeznaczeniu. Pozyskane materiały ulegają przetworzeniu, a następnie można z nich wykonać nowe przedmioty.
Związek Międzygminny Centrum Zagospodarowania Odpadów SELEKT powstał w 2004 roku. Obecnie w skład związku wchodzi 19 gmin. Zadaniem SELEKTU jest wspólne wykonywanie zadań publicznych w zakresie tworzenia warunków niezbędnych do utrzymania porządku i czystości na terenach gmin tworzących Związek w dziedzinie gospodarki odpadami komunalnymi, polegające na:
- zapewnieniu budowy, utrzymania i eksploatacji wspólnych instalacji i urządzeń do odzysku lub unieszkodliwiania odpadów komunalnych;
- organizowaniu selektywnej zbiórki, segregacji oraz magazynowaniu odpadów komunalnych;
- inicjowaniu wprowadzenia jednolitych zasad utrzymania porządku i czystości;
- prowadzeniu działalności edukacyjnej i szkoleniowej.
Polacy produkują około 355 kg śmieci na osobę rocznie. Według ostatnich danych GUS, za 2022 r. z gospodarstw domowych na śmietniki trafiło 13,420,3 tys. ton odpadów, czyli o 1,9% mniej niż w 2021 r. (wówczas zebrano 13 673,6 tys. ton odpadów komunalnych).
